Birinci Qarabağ müharibəsi — 1980-ci illərin sonlarından 1994-cü ilin mayına kimi Azərbaycanın cənub-qərb hissəsində yerləşən Qarabağ bölgəsində Ermənistan Respublikası və onun tərəfindən dəstəklənən Qarabağın etnik ermənilərinin əksəriyyəti ilə Azərbaycan Respublikası arasında baş vermiş etnik və ərazi münaqişəsidir.
İkinci Qarabağ müharibəsi, Vətən müharibəsi, 44 günlük müharibə və ya "Dəmir Yumruq" əməliyyatı — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri və Ermənistan Silahlı Qüvvələri arasında Dağlıq Qarabağda davam edən silahlı qarşıdurma. Atəşkəsdən sonra müşahidə olunan ən gərgin və uzunmüddətli döyüşdür. Beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınan, lakin Ermənistan hökümətinin idarəetməsi altında yaradılan Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası ilə bağlı həll olunmamış münaqişənin son gərginləşməsidir.
2023-03-21 22:23:11
AMEA Naxçıvan Bölməsi, Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru
Xalqları - etnosları, onların məişətini, adətlərini, etnik biliklərin yaranması və inkişafını, onların yayılması və qarşılıqlı mədəni əlaqələrini, öyrənən etnoqrafiya elminin tarixi çox qədimdir. Qədim Misir, Babilistan, Assuriya, Qədim Hindistanın və Çinin yazılı mənbələrində, antik ədəbiyyatda, orta əsr tarixçi və etnoqrafların əsərlərində müxtəlif etnoqrafik məlumatlara rast gəlirik.
Yazının tamamı üçün : klik edin.
2023-03-21 19:22:58
Sultanov Sultan Əsgər oğlu 1927-ci il avqust ayının 15-də Ordubad şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıq və gənclik illəri Ordubad şəhərində keçmişdir. Uşaqlıqdan tibb elminə böyük həvəsi oldugu üçün o orta məktəbi bitirdikdən sonra tibb texnikumuna daxil olmuş və oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1947-ci ildə Bakıya gəldikdən sonra o, həkim və ya kimyaçı olmaq dileması qarşısında qalır. Çox düşündükdən sonra sənədlərini Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsinə verir və oranı 1952-ci ildə əlaçı diplomu ilə bitirir. 1950-1951-ci illərdə Universitetdə təhsil aldığı müddətdə fiziki-kimya fakültəsində baş laborant vəzifəsində çalışır.
1952-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirdikdən sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının nəzdində olan Neft İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayır. İnstitutda işləyə-işləyə 1954-1958-ci illərdə Azərbaycan Elmi-tədqiqat Neft Emalı İnstitutunun aspiranturasına daxil olur.
1959-1982-ci illərdə S.Ə.Sultanov akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır. [3]
O, ilk dəfə alkilləşmə sahəsində yeni reaksiya – alümosilikat katalizatorunun iştirakı ilə alkil qrupunun aromatik həlqədən naften həlqəsinə keçməsini müəyyən etmişdir.
1959-cu ildə o, “Qaynar katalizator layında benzolun olefinlərlə alkilləşməsi” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edir. Həmin ildə ona SSRİ AAK-ın qərarı ilə kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi verilmişdir.
Hava reaktiv mühərrikli aviasiyanın ilk illərində Azərbaycan alimləri tərəfindən keçmiş SSRİ-də yüksək istismar xassələrinə malik olan T-1 markalı reaktiv yanacağı yaradılmışdır. Bu sahədəki nailiyyətlər S.Ə.Sultanovu da yeni termiki sabit dünya standartlarına cavab verən reaktiv yanacaqlarının respublikamızda alınması istiqamətində elmi-tədqiqat işlərini aparmağa sövq edir.
1979-cu ildə S.Ə.Sultanov “Neft və sintetik raket və reaktiv yanacaqlarının alınması sahəsində Azərbaycan neftinin tədqiqi” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1982-ci ildə ona SSRİ AAK-nın qərarı ilə texnika elmləri doktoru alimlik dərəcəsi verilmişdir.
S.Ə.Sultanov 1983-2009-cu illər ərzində “Reaktiv və dizel yanacaqları laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. 1991-ci ildə SSRİ AAK-nın qərarı ilə “Yanacağın və qazın kimyası və texnologiyası” ixtisası üzrə ona professor elmi adı verilmişdir.
Elmin inkişafındakı roluna və yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanması sahəsindəki xidmətlərinə görə 2000-ci ildə o, AMEA-nın “Fəxri fərmanı”, “Əmək veteranı” medalı, “Böyük Vətən mühari-bəsinin 30 illik Qələbə Medalı” ilə təltif olunmuş, 2005-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdünə layiq görülmüşdür.
17 iyul 2013-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.