Süleyman Lətifov

Ümummilli Lider Heydər Əliyev:
“Ordubadı haqlı olaraq Azərbaycan torpağının incisi adlandırırlar. Ordubad bağlarının, şəlalələrinin, dağ göllərinin təkrarsız gözəlliyi ilə məşhurdur. Qədim arxitektura abidələri ilə zəngin olan Ordubad şəhərinin şöhrətini onun əməkçiləri özlərinin bugünkü işləri ilə daha da artırırlar”.
Qədim diyarda görüşlər //Kommunist qəzeti // 1980-ci il, 26 may

Xasiyyət – ağıl və düşüncəyə ehtiyac olmadan, nəfsi asanlıqla fəaliyyət göstərməyə məcbur edən fitri xüsusiyyətdir.

“Hikmət”in yeddi növü var: birinci, zəka; ikinci, dərk sürəti; üçüncü, zehin aydınlığı; dördüncü, öyrənmə asanlığı (diqqət); beşinci, ağıl gözəlliyi; altıncı, hafizə; yeddinci, hazırcavablıq.

Zəka ona deyilir ki, çoxlu hadisə və xüsusiyyətlər içərisindən ilk baxışda, dərhal, ani surətdə (şimşək sürəti ilə) özünə lazım olanı seçə, asanlıqla düzgün nəticə çıxara bilsin.

Dərk sürəti ona deyilir ki, nəfs yalnız öyrəniləsi şeylərə doğru yönəldilsin, mənimsəmədə “dayanmaq”, “duruxmaq” kimi “rəzilətlərə” ehtiyac qalmasın.

Zehin sürəti ona deyilir ki, nəfsin istedadı iztirab və təşviş keçirmədən, tərəddüdə yol vermədən istənilən məqsədə yönəldilmiş olsun.

Öyrənmə asanlığı (diqqət) ona deyilir ki, nəfs diqqəti nəzəri üzərində səyi artırsın, o, müxtəlif xatirələr, ümumiyyətlə, özünə aid olan məsələlərlə deyil, heç bir maneəyə baxmadan yalnız tələb edilən məsələyə yönəldilmiş olsun.

Ağıl gözəlliyi ona deyilir ki, istər mübahisə, istər tədqiqat, istərsə kəşfdə həqiqət necədirsə, həmin hədd və həmin kəmiyyətdə qorunub saxlanılsın, nə daxili ehtimala, nə də xarici təsirə yol verilməsin.

Hafizə ona deyilir ki, ağıl, təsəvvür, təfəkkür və ya təxəyyül vasitəsilə ümumiləşdirilib yığcamlaşdırılmış anlayışlar (surətlər) yaxşı mühafizə edilib, yaxşı yadda saxlanıla bilsin.

Hazırcavablıq ona deyilir ki, dərk edilmiş və yadda saxlanılmış anlayışlar istənilən vaxt asanlıqla xatırlanıb deyilə bilsin.

“Şücaət” cinsinə daxil olan növlərin miqdarı on birdir: birinci, nəfsin ağayanalığı, ikinci, qoçaqlıq, üçüncü, alicənablıq, dördüncü, mətanət, beşinci, helm, altıncı, nəfsin sakitliyi (təmkin), yeddinci, hünər, səkkizinci, dözümlülük, doqquzuncu, təvazökarlıq, onuncu, qeyrət, on birinci, riqqət.

Nəfsin ağayanalığı ona deyilir ki, nəfs var-yoxluğa, az-çoxluğa böyük əhəmiyyət verməyə, mülayim və qeyri-mülayim işləri yola verməyi bacara.

Qoçaqlıq ona deyilir ki, nəfs öz möhkəmliyi üzərində hakim olsun, qorxu vaxtı səbir və təmkinini mühafizə etsin, nizam-intizamsız hərəkətlərə yol verməsin.

Alicənablıq ona deyilir ki, nəfs bu dünyadakı şan-şöhrət, eyş və işrət kimi şeylərə aludə olmaya, onların varlığı ilə şadlanıb, yoxluğu ilə kədərlənməyə, hətta ölümdən də qorxmaya.

Mətanət ona deyilir ki, nəfsin bədbəxtlik, ələm, kədər və ağır günlərə dözmək müqaviməti sarsılmaz ola, belə vəziyyət yarandıqda məğlubiyyətə uğramaya.

Helm ona deyilir ki, nəfsdə həlimlik olsun, qəzəb onu tez yerindən oynada bilməsin, xoşuna gəlməyən bir hadisə baş verəndə özündən çıxıb fitnə qoparmasın.

Birinci Qarabağ müharibəsi

Birinci Qarabağ müharibəsi — 1980-ci illərin sonlarından 1994-cü ilin mayına kimi Azərbaycanın cənub-qərb hissəsində yerləşən Qarabağ bölgəsində Ermənistan Respublikası və onun tərəfindən dəstəklənən Qarabağın etnik ermənilərinin əksəriyyəti ilə Azərbaycan Respublikası arasında baş vermiş etnik və ərazi münaqişəsidir.

İkinci Qarabağ müharibəsi, Vətən müharibəsi, 44 günlük müharibə və ya "Dəmir Yumruq" əməliyyatı — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri və Ermənistan Silahlı Qüvvələri arasında Dağlıq Qarabağda davam edən silahlı qarşıdurma. Atəşkəsdən sonra müşahidə olunan ən gərgin və uzunmüddətli döyüşdür. Beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınan, lakin Ermənistan hökümətinin idarəetməsi altında yaradılan Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası ilə bağlı həll olunmamış münaqişənin son gərginləşməsidir.

2023-03-21 22:23:11

Naxçıvanda ilk Tarix-Etnoqrafiya Muzeyinin yaradıcısı Ordubadlı kimdir?

AMEA Naxçıvan Bölməsi, Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru
Xalqları - etnosları, onların məişətini, adətlərini, etnik biliklərin yaranması və inkişafını, onların yayılması və qarşılıqlı mədəni əlaqələrini, öyrənən etnoqrafiya elminin tarixi çox qədimdir. Qədim Misir, Babilistan, Assuriya, Qədim Hindistanın və Çinin yazılı mənbələrində, antik ədəbiyyatda, orta əsr tarixçi və etnoqrafların əsərlərində müxtəlif etnoqrafik məlumatlara rast gəlirik.

Yazının tamamı üçün : klik edin.

2023-03-21 19:22:58

Süleyman Lətifov

Mühəndis-energetik

Lətifov Süleyman İbrahim oğlu 25 sentyabr 1928-ci ildə Ordubad rayonunda müəllim ailəsində dünyaya göz açmışdi. Ailənin ikinci ovladı idi. Hələ kiçik yaşlarından özünün zəkası, davranışları ilə yaşıdlarından fərqlənirdı. 1945-ci ildə orta məktəbi gümüş medalla bitirib Neft Sənayesi institutuna daxil olmuşdur. Əla qiymətlərlə təhsilini başa vurub təyinatla “Lenin” adına elektrik şəbəkəsində (EŞ) mühəndis vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlamışdı. Gənc mütəxəssiz kimi o bu sahədə yüksək əzm və fədakarlıqla çalışaraq paytaxtın elektrikləşdirilməsi işinə mühüm töhvə vermiş və 2 il sonra müəsisənin baş mühəndisi vəzifəsinə irəli çəkilmişdir. 1956-cı ildə Qərb EŞ-nə (Gəncə və gəncə ətafı rayonlar) baş mühəndis, 1961-ci ildə Azərbaycanda energetika sahəsində daha cox milli kadrlardan istifadə edilməsi məqsədi ilə Süleyman Lətifov məsələ qaldırmış və bu təşəbbüs “Azərenerjsazlama” müəsisəsinin yaranmasına səbəb olmuşdur. Özü də həmin müəsisənin rəhbəri olmuşdur. Sonrakı illərdə bu müəsisənin energetikləri dölətimizin önəmli sahələrindən olan Energetikanın inkişafinda öz töhvələrini verdilər. Süleyman Lətiov “Əli Bayramlı” DRES-in, “Araz” SES-in və başqa stansiya və yarımstansiyalarin tikilib istifadəyə verilməsində və Azərbaycan energetikasının inkişafında səmərəli təklifləri ilə birincilər sırasında olmuşdu.
- 1973-cü ildə Cənubi Qafqazın en böyük istilik elrktrik stansiyasının ”Azərbaycan İES”-in həm tikintisinə həmdə istismarina rəhbərlik etmişdir. Bu nəhəng işdə yalnız milli kadrlardan istifadə etmişdir. Məhz bu 9 bloklu istilik elektrik stansiya sayəsində Müstəqil Azərbaycan dövləti öz sənaye qüdrətini qoruyub saxlaya bildi.
- 1980-ci illərdə Moskvanın göstərişi ilə Azərbaycanda Atom Elektrik stansiyasının tikintisinə hazirliq gedirdi. Lakin respublika ictimayyətinin ciddi etiraz edenlərin sırasında tikilən Atom Elektrik stansiyasının direktoru S. Lətifovun da kəskin çıxışları öz töhvəsini verdi. Tikinti rəhbəri olduğu Atom elektrik stansiyasının tikintisi respublika rəhbərliyinin göstərişi ilə dayandırıldı. Respublika ekaloji fəlakətdən qurtuldu.
- S. Lətiov 1994-1999-cu illərdə yəni ömrünün sonuna kimi “Azərenerj” ASC-nin “Enerjinin İstehsalı və Ötürülməsi” Birliyinin baş direktorunun müavini vəzifəsində işləmişdir.
Suleyman Lətifovun əmək fəaliyyəti həmişə dövlət tərəfindən qiymətləndirilmişdir. “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordenı, “Rəşadətli Əməyə” görə medalı, SSRİ Energetika Nazirliyinin “Əlaçı Energetiki” döş nişanı, Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar mühəndisi” kimi fəxri adlara layiq görülmüşdür.
Suleyman Lətifov əsil energetik olduğu kimi həm də cox gəzəl insan, xeyirxah rəhbər, ədəbiyyatı, poyeziyanı, tarixi sevən yüksək intelektə malik olan və ən nəhayət, Vətənini sevən vətəndaş idi. Ailəarası söhbətlərdə deyərdi - övladlarınızı Ordubada göndərin adam olsunlar.